علیرضا منسوب بصیری، فارغ‌التحصیل دبیرستان علامه حلی تهران و دانش آموخته رشته شیمی دانشگاه آزاد اسلامی. متخصص در زمینه راه‌اندازی باشگاه‌های مختلف (والبته وبلاگ‌های نیمه کاره). به‌قول بچه‌های قدیمی‌تر، پدر سایت است و حرفه‌ اصلی‌اش آموزش علوم (لابد فرقی نمی‌کند چه علمی! از هوا و فضا گرفته تا شیمی و بعد هم نانو). در زمانی که هنوز خیلی از معلم‌ها هم نمی‌دانستند که فناوری‌نانو چیست، مامور شد که از طریق یک سایت به دانش‌آموزان یاد بدهد که فناوری‌نانو چیست و به چه دردی می‌خورد. در قسمت اول صحبت‌هايش را در مورد چرايي و چگونگی راه‌اندازی سايت شنيديم و اکنون ادامه اين گفت و شنود ...

بباشگاه نانو: وقتی موضوع علوم و فناوری نانو را با بچه‌ها مطرح می‌کنیم، بعضی‌ها می‌گویند که این چیزها مال بچه درس‌خوان‌هاست، ما درس عادی‌مان را هم به زور می‌خوانیم. بعضی دیگر هم فکر می‌کنند یک موضوع شیک علمی است که فقط به درد طرح‌های خوارزمی می‌خورد. نظر شما چیست؟ آیا واقعا لزومی دارد که بچه‌ها در دوران دانش‌آموزی علوم نانو را بیاموزند؟

من تصوری نمی‌کنم که نانو چیزی غیر از درس عادی بچه ها باشد. فقط مطالبی که بچه‌ها در کلاس درس می‌خوانند، مثالهایی از گذشته و روز است و نانو بخشی از مثال‌هایش مربوط به آینده است. خوب دانش آموزان هم که قرار نیست امروز کار بزرگی انجام بدهند، درس می‌خوانند برای آینده. پس چه بهتر که از همین الان با استعداد های خود که به درد آینده می‌خورد، آشنا بشوند.
نکته دیگه اینکه دوران شیک بودن علم گذشته ... اگر تاریخ علم را بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که بیش از دویست سال از زمانی که علم در دربار پادشاه ها رواج داشته و فقط شاهزادگان می‌توانستند به آزمایشگاه‌های علمی بروند، گذشته است. هرچند هنوز هم جایزه نوبل را انجمن پادشاهی سوئد می‌دهد، اما خیلی از کسانی که به سراغ علم می‌روند به خاطر جایگاه ظاهری آن نیست.
 

باشگاه نانو: با توجه به یافته‌های جدید و آموخته‌هایتان در حوزه آموزش علوم و فناوری، در این مقطع زمانی باید چه انتظاراتی از سایت باشگاه داشته باشیم؟

به نظر من دو نکته در کار باشگاه نانو مهم است. اول اینکه سعی کند، مرزِ علم و فناوری نانو را به زبان ساده مشخص نماید. یعنی اینکه به عنوان مثال بچه‌ها با خواندن مطالب سایت به راحتی تشخیص بدهند که کدام تبلیغ رسانه‌ای، مربوط به یک محصول نانویی واقعی است و کدام فقط یک شگرد تبلیغاتی است؛ یا کدام روش و تکنیک در حوزه فناوری نانو است و کدام ربطی به فناوری نانو ندارد.
دوم اینکه تفاوت زیادی بین علم و فناوری وجود دارد.... خیلی‌ها فناوری را همان کاربرد علم معرفی می‌کنند، درصورتی‌که این تعریف بسیار ناقصی است. فناوری جنبه های مختلفی دارد ... پرداختن به فناوری نانو فرصت خوبی است که به جنبه‌های دیگه مقوله فناوری مثل اخلاق، محیط زیست، اقتصاد و ... هم پرداخته شود. این باعث می‌شود که سواد دانش آموزان نسبت به مقوله فناوری هم ارتقا پیدا کند.

باشگاه نانو: ارزشمندترین دستاوردتان از فعالیت در سایت باشگاه چه بوده است؟

سوال سختی است. دستاوردهای زیادی داشت اما مهم‌ترینش این بود که من تا قبل از باشگاه نانو هیچ مشغولیت جدی نداشتم و سعی می‌کردم به کارهای مختلف ناخنک بزنم. باشگاه نانو من را مصمم‌تر کرد که به مقوله آموزش علوم و فناوری بپردازم و آن را جدی دنبال کنم.

باشگاه نانو: بهترین و بدترین خاطره‌ای که از نانوکلاب داريد، چیست؟

بهترین خاطره ... راستش شاید شعاری باشه که بگم خاطرات بد نانو کلاب، همه ختم به خیر و خوبی شد. هک شدن سایت به مدت نصف روز باعث شد کلی چیز یاد بگیرم.
یادم است که یک بار برای طراحی یک فعالیت آموزشی نیاز به یک سری ابزار آموزشی خارجی داشتیم و نمایندگی آن شرکت حاضر نمی‌شد با ما همکاری کند و مجبور بودیم برای تهیه وسایل مورد نیازمان هزینه اضافی بپردازیم... ما هم با شرکت اصلی سازنده آن وسایل، مستقیم تماس گرفتیم و اصطلاحاً زیر آب نمایندگی‌اش در تهران را زدیم... اما جواب و برخورد حرفهای آن شرکت، با اینکه خیلی تلخ بود، کلی برای شخص من درس شد. بطوریکه مدت‌ها پرینت ایمیل‌هایی را که رد و بدل کرده بودم، به دیوار اتاقم زدم تا دیگر تکرار نشود. اما آخرش بسیار خوب و شیرین بود، چون باعث شد چیزهای زیادی از رفتار حرفه‌ای و اخلاقی را یاد بگیرم.
یکی از جذاب‌ترین کارهایی که در باشگاه نانو انجام دادیم، مسابقه "خانه نانویی" بود. در این مسابقه از بچه‌ها خواسته بودیم، پیش‌بینی کنند که فناوری نانو زندگی پیرامونی آنها را در بیست سال آینده چه تغییری می‌دهد. آنها باید تصورات و پیش بینی های خود را، با حفظ جنبه‌های تخیلی، بصورت علمی می‌نوشتند. مسابقه عالی بود و ما واقعاً از خواندن مطالب بچه‌ها به وجد آمده بودیم.
 

باشگاه نانو: با کاربران سایت (اعم از قدیم و جدید) حرفی ندارید؟

فکر کنم بیشترکاربران قدیم الان دانشجو شده باشند. برای همین اگر تصادفاً درگیر موضوعات نانویی شدند، خوب است که سعی کنند تجربیاتشان را در باشگاه نانو با دانش آموزان دیگر به اشتراک بگذارند. چون هنوز زبان بچه‌های مدرسه از یادشان نرفته و خیلی هم درگیر اصطلاحات پیچیده و عجیب غریب نانو نشده‌اند. آنها راحت‌تر می‌توانند به زبان ساده بگویند که "نانو یعنی چه!"
به کاربرهای جدید هم توصیه می‌کنم که صبر را سرلوحه کارشان در یادگیری نانو قرار دهند. من همیشه ایمیل‌های زیادی دریافت می‌کردم که از من می‌خواستند یک طرح نانویی به آنها بدهم تا بتوانند در جشنواره جوان خوارزمی اول شوند و از کنکور معاف بشوند.
یک توصیه علمی هم دارم که سعی نکنند همه چیز را نانویی کنند و یا هر پدیده‌ای را با فناوری نانو توضیح بدهند. به جای این‌کار، بهتر است تصور کنند که خوب این پدیده، قانون یا تئوری اگر قرار باشد در مقیاس نانو رخ دهد یا بررسی شود چه اتفاقی برایش می‌افتد؟ چه تغییری می‌کند و اصلاً آیا می‌شود به این موضوع در مقیاس نانو نگاه کرد.

از وقتی که در اختیار ما قرار دادید بسیار متشکریم. امیدواریم باز هم شما را در باشگاه نانو ببینیم.